Aantal versus rendement

Aantal versus rendement

Het zal inmiddels duidelijk zijn: investeren in crowdfunding is niet zonder risico. En risico beperk je door te spreiden. Risico beperk je bovendien door in minder risicovolle projecten te stappen. Risico en (de hoogte van de) rente gaan hand-in hand. Een rekenvoorbeeld laat zien dat je hier even over na moet denken. Stel: je wilt € 3.000 in crowdfunding stoppen. Uiteraard wil je zo min mogelijk risico. Maar je wilt ook een hoog rendement. Wat te doen?

Ik werk 2 opties uit. Bedenk voor jezelf alvast wat erger is: 33% uitval of 40% uitval? Ik kom hier straks op terug . . . .

Laten we voor het rekengemak even aannemen dat defaults (betalingsproblemen) áls ze optreden, precies op de helft van de looptijd optreden. Qua kosten reken we even op jaarlijks 1% over het openstaande saldo, te betalen in maand 1, 13, 25, 37 en 49. Bij een default reken we vanaf het moment dat het project in default gaat geen kosten meer door.

Optie 1 – geen uitval

We gaan voor weinig risico en bedenken dat we dan niet voor de hoogste rentepercentages moeten gaan. We wedden ook niet op één paard, dus we kiezen 3 projecten uit van elk € 1.000 tegen 7% rente en en looptijd van 60 maanden. Dit levert per project € 188,07 rente op in 60 maanden. Hier gaan de kosten van € 31,39 per project van af. Deze constructie levert in totaal een rendement op van € 156,68 per project, dus € 470,04 voor de 3 projecten samen. Niet slecht hè?

Optie 1 – MET 10% uitval

Nou verliep dit probleemloos. De crowdfund-wereld is echter niet probleemloos. Her-en-der zie je dat toch wordt gerekend met een uitvalpercentage dat ergens tussen 5% en 8% ligt. Laten we dus even aannemen dat er bij ons ook iets misgaat. Nou is 5% of 8% van 3 projecten erg lastig. We gaan aan de positieve kant zitten en laten “maar” 1 project sneuvelen. We hadden al als uitgangspunt genomen dat dit dan na 30 maanden gebeurt. Nu leveren 2 projecten nog steeds € 188,07 rente op minus € 31,39 voor de kosten. Dat is € 313,36. Maar . . .  ons 3e project levert € 137,55 aan rente op. Daar gaan de kosten van € 24,68 nog van af. Een opbrengst van € 112,87 resteert. Echter . . . .  van onze ingelegde € 1.000 is na 30 maanden maar € 456,49 afgelost. We zitten met een aflossingstekort van € 543,51. We hebben dan uiteindelijk over: € 313,36 (rendement voor de eerste 2 projecten) + € 112,87 (rente minus kosten op het 3e project) – € 543,51 (afschrijving op het derde project). Aan het eind heeft ons crowdfund-avontuur dan zelfs € 117,28 gekost. Hadden we dat geweten dan waren we natuurlijk nooit aan crowdfunding begonnen. Bedenk: dit was dus het scenario met nog “maar” 33% uitval (1 op de 3 projecten). Wat gaat 40% uitval dan doen?

Optie 2 – geen uitval

We lijken ditmaal voor wat meer risico te gaan, maar zien daar ook een hoger rendement voor terug. We wedden ook dit keer niet op één paard, maar kiezen zelfs 10 projecten uit van elk maar € 300 tegen 12,99% rente en en looptijd van 60 maanden. Dit levert per project € 109,47 rente op in 60 maanden. Hier gaan dan de kosten van € 9,77 per project van af. Deze constructie levert in totaal een rendement op van € 99,69 per project, dus € 996,94 voor de 10 projecten. Niet slecht hè?

Optie 2 – MET 40% uitval

Ook hier kan natuurlijk wat mis gaan. Nog altijd is 5% of 8% van 10 projecten erg lastig. Maar gezien het risico dat we liepen (hetgeen zich vertaalde naar een hogere rente), gaan we niet aan de positieve kant zitten. We zijn wat pessimistischer / realistischer en laten nu dus zelfs 4 projecten sneuvelen. We weten dus al dat 6 projecten € 99,69 per project rendement behouden, dus € 598,16. De 4 andere projecten sneuvelen na maand 30. Ze leveren nog € 78,75 rente op minus € 7,57 aan kosten, wat uitkomt op € 71,18. Maal 4 is € 284,72. Echter, we ontvingen aan aflossing maar € 125,98, een afschrijving van € 174,02 per project. Voor 4 projecten is dat een afschrijving van € 696,08 (dat is dus ook een hogere afschrijving dan de € 543,51 die we afschreven in ons voorbeeld met 3 projecten). De rekensom komt nu echter uit op € 598,16 (rendement voor de 6 projecten) + € 284,72 (rente minus kosten op de 4 projecten) – € 696,08 (afschrijving op de 4 projecten). Uiteindelijk heeft dit avontuur ons dan nog altijd €  186,80 opgeleverd. Wellicht niet waar we op gehoopt hadden, maar bij uitval van 4 van de 10 projecten (40%) hebben we nu nog steeds positief resultaat.

Ik heb hier natuurlijk gewerkt met discutabele aannames. Projecten die mislukken na 30 maanden. Eén mislukking bij 7% rente en 4 mislukkingen bij 12,99% rente. Je kunt niet zo maar zeggen dat dit realistisch is. Of dat dit correct is. Dit is maar een theoretische calculatie. Maar álles is theorie totdat het je overkomt. Pas dan is het praktijk. Niets is voorspelbaar. Niemand heeft een glazen bol. Maar je kunt wel goed nadenken over mogelijke scenario’s en eens wat simulaties uitrekenen. Wat als . . . ? En je ziet dat dit nog best verrassend kan uitpakken.

Wat was jouw verwachting? Wat dacht je dat erger was: 33% uitval of 40% uitval? Je ziet dat er dus veel meer meespeelt dan alleen het percentage uitval. Bij crowdfunding wordt aangenomen dat een hoger rentepercentage gelijk staat aan een hoger risico. Maar de andere kant van de medaille is dat een hoger rentepercentage ook de mogelijkheid biedt om andere projecten die in default komen beter op te vangen.

Met welk uitvalpercentage je rekening wilt houden bepaal je natuurlijk ook zelf. Bedenk wel dat je nooit een gemiddelde percentage los kunt laten op een klein aantal projecten. Want hoe reken je met een (beperkt) percentage uitval over 2 of 3 projecten? Hoe omvangrijker je crowdfunding-portefeuille, hoe groter de kans dat deze zich “gemiddeld” gedraagt. Hoe meer spreiding de portefeuille kent (over rentepercentages, over looptijden, over platforms), hoe groter de kans op gemiddelden. Bij Collin Crowdfund zie ik vandaag (juni 2018) een percentage van 2,79%. Bij FundingCircle 2,22%. Geldvoorelkaar presenteert 2,59% en Horeca Crowdfund zit momenteel op 1,76%. Die percentages liggen in ieder geval zo dicht bij elkaar dat ik voorzichtig concludeer dat “circa 3 procentpunten” een marktconform cijfer is. Of deze cijfers ook (door een onafhankelijke externe partij) gecontroleerd worden is mij niet bekend. Wellicht keuren de slagers hier hun eigen vlees. In ieder geval ben ik sowieso blij wanneer mijn crowdfund-portefeuille in staat is om die gemiddelden te verslaan (maar zo’n garantie heb ik nooit).

Dus je ziet het belang van balans en risicospreiding. Eigenlijk geldt per definitie: hoe meer spreiding, hoe beter. Denk dus goed na over een eigen strategie. Werk wat scenario’s uit en bepaal voor jezelf welke risico’s je bereid bent om te lopen.