Strategie verfijnen

Strategie verfijnen – Ervaring is pas echt iets waard, wanneer je in staat bent om de nieuw opgedane kennis toe te passen. Soms staat dit gelijk aan “door schade wijs geworden”, waarvan ik hier een voorbeeld gaf.

Vandaag heb ik een nieuw element aan mijn strategie toegevoegd. “Spreiden, spreiden, spreiden” is natuurlijk bij elke crowdfund-investeerder al lang het belangrijkste element in de strategie. Kijkend naar mijn portefeuille viel het me daarom op dat met name een tweetal projecten qua omvang van de investering (en het nog openstaande saldo) met kop en schouders boven de rest uitstak. Risicospreiding betekent natuurlijk dat de investeringen in crowdfunding gespreid zijn op een manier dat de financiële gevolgen van een mislukt project door de rest van de portefeuille gedragen wordt. Uiteraard werkt dit het best wanneer de afzonderlijke projectinvesteringen (ongeveer) gelijk van omvang zijn. En hier zou aan toegevoegd kunnen worden dat die projectomvang kleiner zou moeten zijn bij een groter risico, terwijl de omvang wat groter zou mogen zijn bij een kleiner risico.

Vandaag heb ik een absolute bovengrens gedefinieerd voor de investering die ik bereid ben te doen per project. In onderstaande afbeelding is dat de groene lijn die je ziet lopen. Dat is dan de grens bij een “normaal” risico. Wil ik investeren in een project met een groter risico, dan moet ik met het te investeren bedrag dus een eindje onder die grens gaan zitten.

Op dit moment zitten er dus 5 projecten boven de grens die ik voor projecten in mijn portefeuille definieerde.

Mijn portefeuille zal “vanzelf” herstellen. Dat is een kwestie van tijd. Op de 5 projecten die nu boven mijn investeringsgrens zitten, wordt in 3 gevallen elke maand iets afgelost. Na verloop van tijd zal het openstaande saldo van die projecten dus netjes binnen de grenzen vallen. Voor 2 van de projecten (nummer 3 en 4 in de rij) zal dat iets anders lopen. Dit zijn namelijk aflossingsvrije projecten. Hier wordt dus niet op afgelost en ik moet gewoon wachten tot respectievelijk oktober 2019 en augustus 2021 om de aflossing te ontvangen. Geen ramp – het is zoals het is.

Wat je ook ziet is dat 3 van deze 5 “grens-overschrijdende” projecten (001, 002 en 004) behoren tot mijn eerste investeringen (medio 2016). Ik herken hier dus ook onervarenheid en over-enthousiasme in. Inmiddels voorzien de andere projecten voor dekking als er wat mis gaat met deze vroege investeringen. Maar in het begin van mijn portefeuille was dat natuurlijk nog niet het geval. Dus in de tijd dat mijn portefeuille uit een stuk of 10 projecten bestond, liep ik relatief veel risico en was er nog absoluut geen sprake van een goede risico-spreiding.

Het goede nieuws is verder nog dat op de tweede grootste investeringen (001 en 036) inmiddels respectievelijk 42% en 22% is afgelost. Het risico is dus al behoorlijk minder geworden en vooralsnog vertoont het betaalgedrag van de betreffende ondernemers geen haarscheuren. Met recht “so far, so good” dus.

Bovendien is mijn verwachting dat project 047 vervroegd zal worden afgelost. Ik schat zelf in dat de kans hierop erg groot is en dat dit dan nog dit jaar zal gebeuren. De betreffende ondernemer heeft inmiddels een track-record van vervroegde aflossingen opgebouwd. In ieder geval is dit zeker geen ondernemer waar ik twijfels heb over zijn mogelijkheden en intentie om aan de betalingsverplichtingen te (blijven) voldoen.

Op deze wijze blijf ik mijn strategie toetsen en bij-stellen. Mijn advies is om af en toe naar je portefeuille te kijken en je af te vragen of het beeld dat je krijgt voldoende strookt met je strategie. En vraag je dan ook af of je elementen in je portefeuille ziet die strijdig zijn met het concept van risicospreiding. Want bij crowdfunding hoort natuurlijk dit mantra: “spreiden, spreiden, spreiden“.

Fraude

Fraude

Zelf heb ik dit (gelukkig) niet meegemaakt en ook heb ik nog nergens een voorbeeld kunnen vinden van zo’n ervaring door een andere investeerder. Maar wanneer je de risico’s van crowdfunding in beeld brengt, mag je niet voorbijgaan aan de mogelijkheid dat een “ondernemer” fraude pleegt. Een geldvrager heeft nou eenmaal een informatievoorsprong op het platform en de investeerder. De vragende partij kan het er gewoon op wagen en uitzoeken of hij door de screening van het platform kan komen. “Nee” heeft hij en “ja” kan hij krijgen.

Frauderende ondernemer

Daarbij kan belangrijke informatie weggelaten of verdraaid worden. Met een mooi verzonnen verhaal kan hij ervoor zorgen dat investeerders €uro-tekens in hun ogen krijgen en willen investeren in een luchtkasteel. Eenmaal van de grond wordt het geld van de investeerders anders besteed dan bedoeld  of het project gaat wellicht veel minder goed lopen dan de investeerder op basis van de valselijk gegeven informatie had kunnen verwachten.

Frauderend platform

Overigens is de ondernemer niet de enige die fraude zou kunnen plegen. Hoe betrouwbaar is het platform? Zorg ervoor dat je de achtergrond, leeftijd, en reputatie van het crowdfund platform controleert. De vrijstelling of vergunning van AFM voor een platform geeft daarbij al wat houvast. Een in te beelden voorbeeld van fraude is de situatie waarbij het platform de van investeerders ontvangen gelden niet (geheel) door stort naar de geldvragers. Lijkt fraude je erg vergezocht? Lees dan dit eens.

Frauderende investeerder

Tot slot kan natuurlijk een een investeerder fraude plegen. Denk aan het witwassen van geld. Maar aangezien deze site is bedoeld als “door een investeerder, voor een investeerder”, ga ik daar verder aan voorbij.

Conclusie

Wees niet te goed van vertrouwen en bedenk dat er mensen op deze aardbol rondlopen die “alles” uit de kast halen om er zelf beter van te worden. Zodra geld een rol speelt, ligt hebzucht op de loer.

Afgezien van risicospreiding (om de impact van een misser te verkleinen), zijn er mogelijkheden om de kans te verkleinen dat je slachtoffer wordt van fraude:

  • Houd rekening met de leeftijd van een onderneming;
  • Houd rekening met de (online) reputatie van een onderneming;
  • Houd rekening met de branche van een onderneming.

Projectkeuze

Projectkeuze

Als crowdfunding investeerder kun je kiezen in welke projecten je investeert. Maar welke moet je nu kiezen? Welke projecten leveren het meeste rendement of het minste risico op?

Uiteraard is de eerste vraag: wat zoek je? Zoek je veiligheid of zoek je rendement? Veiligheid is sowieso betrekkelijk: alle investeringsvormen, ook crowdfunding projecten , kennen risico’s. Investeer je in een project en komt de ondernemen onverhoopt te overlijden? Wat gebeurt er dan met je aflossingen? Sommige projecten kennen als borg een overlijdensrisicoverzekering op het leven van de ondernemer. In geval van overlijden keert deze verzekering uit ten gunste van de investeerders. Maar niet elk project kent zo’n constructie.  En dan nog . . .  dit is één risico. Wat gebeurt er wanneer blijkt dat de kosten voor bedrijfsvoering hoger zijn dan de omzet? Zie hier een praktijkvoorbeeld. Hoe lang kan de ondernemer dan nog steeds zijn termijnen van aflossing aan de investeerders blijven voldoen?

Glazen bol

Ik heb geen glazen bol. Dus vooraf is niet te bepalen welke project succesvol wordt en welke niet. Zelfs nu – na anderhalf jaar crowdfunding ervaring met ruim 160 projecten – kan ik niet vertellen op basis waarvan je vooraf kunt bepalen wie succesvol wordt en wie niet. Je zult het dus, net als ik, moeten doen met gezond verstand. Risicospreiding is sowieso verstandig (een “must”). Het zal je best eens overkomen dat een project met betalingsachterstand te maken krijgt. Hoe erg dat is, hangt af van de mate waarin je het risico verspreid hebt.

Heb je € 1.000 over 4 projecten verdeeld en loopt het verkeerd af met 1 van die 4 projecten? Dan verlies je (een deel van) dat ene project. Je schade blijft dan waarschijnlijk beperkt tot maximaal 25% van jouw oorspronkelijke investering. Heb je € 1.000 over 10 projecten verdeeld en loopt het verkeerd af met 1 van die 10 projecten? Dan verlies je (een deel van) dat ene project. Je schade blijft dan waarschijnlijk beperkt tot maximaal 10% van jouw oorspronkelijke investering. Je kunt dus stellen dat het risico om financiële schade afneemt naarmate het aantal projecten waarin je  deelneemt toeneemt.

Kosten

Spreiding heeft strikt genomen geen effect op de kosten. Kosten worden niet hoger of lager door te spreiden. De crowdfunding platforms die ik via mijn portefeuille ken (en die je op deze site terugvindt) werken allemaal met percentages. En 1% kosten over 1 project van € 1.000 is natuurlijk hetzelfde als 1% kosten over 10 projecten van elk € 100.

Rompslomp

Qua administratieve rompslomp heeft risicospreiding wel effect. Normaal gesproken levert ieder project één transactie per maand naar jouw bankrekening op. Dus 2 projecten zorgen voor 24 banktransacties per jaar. Maar met 84 projecten  heb je dus al te maken met ruim 1.000 banktransacties per jaar. Mijn ervaring is dat het zeker helpt om hier een aparte bankrekening voor te reserveren. Ikzelf werk naar volle tevredenheid met Knab. Daar kun je eenvoudig, onbeperkt extra rekeningen openen. Het beschikbare vermogen waarmee ik bereid ben om in crowdfunding  te investeren, staat alvast apart op een crowdfunding (spaar-)rekening. Zolang dat saldo daar staat levert het tenminste nog iets meer rente op dan via de betaalrekening. Alle ontvangsten uit crowdfunding komen op een aparte betaalrekening binnen. Bij Knab krijg je ook rente over een positief saldo op de betaalrekening – alle beetjes helpen. Maar het saldo daarvan maak ik dus telkens weer over naar die spaarrekening (om vervolgens te kunnen her-investeren). Zo houd ik alle crowdfunding transacties gescheiden van mijn normale banktransacties.

Strategie

Wat voor mij werkt is het hebben van een strategie. Welke strategie je in detail kiest is minder belangrijk. Maar belangrijk is in ieder geval:

  1. Dat je zorgt voor risicospreiding (ik zeg het nog maar eens).
  2. Dat je niet over-enthousiast meer geld investeert dan jouw middelen toelaten.

AFM benadrukt het belang van deze punten  adviseert om niet meer dan 10% van het vrij belegbare vermogen in crowdfunding te investeren. Een waardevol advies. Uiteindelijk (door tegenslagen) minder rendement krijgen dan waar je op hoopt is één ding. Maar tegen je gezin moeten vertellen dat de zomervakantie dit jaar niet doorgaat omdat het vakantiegeld verloren is gegaan is natuurlijk niet de weg die je in wilt gaan. Over “erger dan dat” hebben we het nog niet eens. Dus: investeer alleen geld dat je zou kunnen missen (want als het tegenzit – en dat kan – moet je het ook misschien wel écht missen).

Mijn strategie zal ik hier verder toelichten.

Selectie

Wil je voor de selectie van de projecten liever niet alle platforms aflopen? Kijk dan eens bij Crowdfundmarkt of Fundwijzer. Daar zie je (bij Fundwijzer ná gratis registratie) een selectie van beschikbare projecten zoals ze vermeld staan op diverse platforms. Op dit moment (hetgeen natuurlijk écht een momentopname is), worden er bij Fundwijzer 1.078 projecten, afkomstig van 26 platforms getoond. Je kunt de selectie projecten verkleinen door eenvoudig op jouw voorkeuren (zoals platform, looptijd of rentepercentage) te filteren.